Lex Hendriksen
Strategisch adviseur Programma Circulaire Economie / contact Duurzaamheid Top

Column

Black Friday

Kijk nu toch! Wat cool. Precies wat ik altijd al wilde hebben. Mijn dochter die op internet ziet wat de marketeers van het grootkapitaal aan nieuw eigentijds textiel in de aanbieding hebben. Alleen geldig op black Friday uiteraard. Ik onderga dit blijvend met verbazing. Hoe is het mogelijk dat ze nog steeds iets van haar gading weet dat zich in kleur, gespjes, knoopjes, bandjes, splits en glitters onderscheid van al die vorige jurkjes die al in haar kast hangen? Ze wil eigenlijk geen geld uitgeven, maar tegen zo een aanbieding kun je natuurlijk geen weerstand bieden. Dus schuift die aardige meneer van Post.nl een dag later de doos met drie jurkjes voor half geld onze gang in. Voor ze dankjewel tegen hem kan roepen is hij overigens alweer in zijn oude euro vier dieselbus gestapt. Want de man krijgt 65 cent per pakje en dus heeft hij maar dertien euries in de pocket als hij er per uur twintig levert. En dat is drie minuten per pakje, inclusief rijtijd.

Lees meer over Black Friday

Milan Bijl
regisseur Circulair Inkopen en Opdrachtgeverschap

Column

Stap in

100% Circulair Inkopen en Opdrachtgeven voor 2030. Dat is waar we voor gaan. In 2018 hebben de wethouders duurzaamheid van MRA samen besloten dit doel na te streven. Prachtige ambitie en hard nodig. Daar komt bij dat er veel kansen liggen voor samenwerking, efficiëntie en, niet onbelangrijk, duurzaamheidwinst. In de MRA stond een enthousiaste groep ambtenaren op die samen de ambitie in een Roadmap Circulair Inkopen en Opdrachtgeven (CIO) hebben omgezet. In de Roadmap is uitgewerkt hoe we die 100% gaan bereiken. Met als tussenmomenten 10% in 2022 en 50% in 2025 circulair inkopen in het proces.

Ondertussen zijn we een aantal landelijke, een provinciale en lokale verkiezingen verder. En, niet te vergeten, als ambtenaar zitten wij niet meer ons hele leven op een en dezelfde functie, maar hebben we elke paar jaar een nieuwe baan. Best een uitgaging om als organisatie aan de gestelde doelen vast te houden dus. Niettemin is het ons dit jaar gelukt om die eerste stap te behalen. Daarbij hebben we wel gezegd dat er echt meer moet gebeuren om ook maar een kleine kans te hebben om die 50% in 2025 te halen.

Lees meer over Stap in

Edwin Oskam
Programmamanager Energietransitie

Column

Is groene groei een illusie?

‘Kiezen voor wat nodig is voor de Metropool van Morgen: Anders kijken, anders doen’. Aldus luidt de oproep van de Amsterdam Economic Board en de Metropoolregio Amsterdam in de aanloop naar de nieuwe MRA Agenda. In die oproep, voorbereid met vertegenwoordigers van organisaties uit de regio, werd weliswaar vastgesteld dat er veel goed gaat in onze regio, maar dat de transities om grotere stappen vragen. De grenzen van duurzame ontwikkeling worden overschreden: “We zijn als land niet in staat sturend te zijn in de huidige problematiek. We lopen vast in de keuze voor richting en aanpak.”

Allerlei rapporten, onder meer van onze planbureaus, bevestigen het beeld dat de transities verlopen als processies van Echternach. Soms twee stapjes in de goede richting, dan weer een stap terug. Kortom, te traag om onze ambities te halen. Voor het maken van de noodzakelijke versnelling lijken we vooral te vertrouwen op de technologische vooruitgang.

Lees meer over Is groene groei een illusie?

Edwin Oskam
Programmamanager Energietransitie

Column

Transities verbinden

Met de maatregelen die het kabinet aankondigt in het Nationaal Programma Circulaire Economie 2023 – 2030 (NPCE) komen we er niet. Dat schrijft de SER in zijn recente briefadvies Meer vaart maken met de grondstoffentransitie. Een niet erg hoopgevende constatering van dit belangrijke adviesorgaan van de regering. De SER spreekt daarbij de angst uit dat het circulaire economiebeleid ondergeschikt wordt aan het klimaatbeleid en de energietransitie.

Waar de energietransitie inmiddels wordt ondersteund met stevige budgetten op nationaal en Europees niveau, geldt dat voor de grondstoffentransitie zeker niet. En dat is zorgelijk omdat we weten dat de stappen die we nu zetten voor de energietransitie op termijn tot nieuwe problemen zullen leiden. Denk aan het gebruik van allerlei schaarse materialen voor bijvoorbeeld rotorbladen van turbines, zonnepanelen en accu’s van elektrische voertuigen. Dit gebruik maak ons niet alleen afhankelijk van landen waarvan we liever niet afhankelijk willen zijn, maar leidt op termijn ook tot nieuwe reststromen die we niet of nauwelijks kunnen hergebruiken.

Lees meer over Transities verbinden

Edwin Oskam
Programmamanager Energietransitie

Column

Stroeve startblokken

Even kort terug in de tijd. In februari 2022 stellen de portefeuillehouders Duurzaamheid de nota Aanpak Biogrondstoffen vast. Opgesteld door collega’s uit onze eigen werkgroep biogrondstoffen,. Maar waar nu te beginnen? Dat bleek niet zo moeilijk. Ons bermgras blijkt bij uitstek laaghangend fruit voor de MRA-overheden om hun tanden in te zetten. Van het maaisel kun je namelijk niet alleen isolatiepanelen maken, maar ook papier en puike compost. Compleet biobased dus. Bovendien is de afzet al geregeld, want onze regio telt een bedrijf dat staat te springen om bermmaaisel.

Al snel na het accorderen van de nota volgde een oproep aan alle MRA-wethouders Openbare Ruimte en Duurzaamheid. ‘Wie doet er mee?’, luidde kort en goed de boodschap.

Lees meer over Stroeve startblokken

Lex Hendriksen
Strategisch adviseur Programma Circulaire Economie / contact Duurzaamheid Top

Column

Accu- en batterijberg dreigt

De energietransitie voeren we nog te veel met circulaire oogkleppen voor. Het aantal zonnepanelen neemt een grote vlucht. Zelfs de bewoners van de gouden glorie in mijn wijkje, niet echt de duurzame verhoede der natie, beginnen panelen op hun daken te pluggen. Je ziet hoe startsubsidies hun werking doen.

Voor molens geldt min of meer hetzelfde. We bouwen steeds grotere joekels, maar wat doen we ermee als ze straks door ouderdom zijn uitgedraaid? En waar blijven straks de batterijen van al die elektrische auto’s?

Lees meer over Accu- en batterijberg dreigt

Lex Hendriksen
Strategisch adviseur Programma Circulaire Economie / contact Duurzaamheid Top

Column

Ja maar!

Ja maar! Of: ‘Zou wel willen!’ En dan volgen er een reeks aan argumenten waarom men vooral niet aan de slag gaat met een briljant circulair voorstel. Hoe vaak maakt u dat niet mee? Eerlijk gezegd ik te vaak.

Natuurlijk, er zijn altijd kanttekeningen bij een nieuw voorstel te plaatsen. Kosten die wellicht hoger worden, contracten die het nog niet toelaten of ongewenste neveneffecten die er mogelijk zijn. Vooral veel gehoord: ‘de wet laat het niet toe’. Ook vaak best waar.

Maar toch… Het is toch vooral een kwestie van, ik weet zo snel geen geschikt Nederlands woord, mind set. Geestesgesteldheid wellicht? Klinkt gelijk opeens heel erg. Hoe dan ook, wat ik bedoel is dat je altijd wel argumenten kunt vinden om iets vooral niet te doen. Terwijl je heel goed zou kunnen zeggen: ‘OK, gaan we doen’. We lossen de knelpunten op en accepteren dat niet alles opeens halleluja zal zijn.Lees meer over Ja maar!

Lex Hendriksen
Strategisch adviseur Programma Circulaire Economie / contact Duurzaamheid Top

Column

Durf te kiezen!

De oproep van Rutger Ekhart rond duurzaam beheer, zie het interview met hem, is mij uit het hart gegrepen. Want alle MRA-gemeenten kunnen vanuit hun duurzaamheidsbeleid inmiddels inspirerende projecten laten zien. Maar met het circulair beheer in de buitenruimte blijft het nog opvallend stil. Het lijkt erop dat beheerders toch nog vooral functioneel ingeregeld zijn. Het moet solide zijn, goedkoop, lang mee gaan, weinig onderhoud vergen en vooral standaard zijn conform het handboek openbare ruimte.

Straatstenen of de verkeerspaal opnieuw gebruiken zijn gelukkig wel al gemeengoed. Maar voor een verdergaande beleid bespeur ik te vaak een ‘ja maar’-gehalte. In de trant van: een duurzame wipkip is te onderhoudsgevoelig, de circulaire stoeptegel verschiet snel van kleur en een zitbank van olifantenpoep blijft bij de geringste regenbui aan iemands achterste plakken. En beseffen wij circulaire goeroes eigenlijk wel de praktische bezwaren die aan niet direct recyclebaar plastic beschoeiingen kleven?

Lees meer over Durf te kiezen!

Jelle Buikema
junior projectmanager C-creators

Column

Toekomstbestendige gebiedsontwikkeling

Het begrip gebiedsontwikkeling ontstond in de jaren ‘90. Ondanks de jeugdigheid van het begrip, zijn we al eeuwenlang bezig met de daarbij horende activiteiten. Van het Plan Zuid dat Berlage in 1914 presenteerde voor de ontwikkeling van het gebied ten zuiden van Amsterdam tot aan de inpoldering van de Zuiderzee en de uit de grond gestampte Vinex-wijken.

Toch leek gebiedsontwikkeling ongeveer tien jaar geleden tot stilstand te komen. De tendens in Nederland was dat Nederland af was. Nederland was een mooi en geordend land waar de ruimte goed was verdeeld. Mede als gevolg van de bankencrisis, de vastgoedcrisis en de eurocrisis lag de aanpak op zijn gat. Vandaag de dag is gebiedsontwikkeling echter relevanter dan ooit. Zo stelde het PBL in haar rapport ‘Grote opgaven in een beperkte ruimte’ dat we nu voor een aantal urgente maatschappelijke opgaven staan die een grote ruimtelijke impact (zullen) hebben.

Lees meer over Toekomstbestendige gebiedsontwikkeling

Gijs Jorna
MRA-trainee circulaire economie en duurzaamheid

Column

Verbindend netwerk

Verduurzamen kent vele gezichten, een ‘wicked problem’ in een notendop. Te meer daar het thema duurzaamheid veel andere thema’s raakt. Daardoor kent iedere individuele uitdaging een overtal van deeloplossingen die zonder elkaar geen vruchten afwerpen. Dit betekent dat, om echt te verduurzamen, er een verbindend netwerk moet zijn.

Eind april heb ik vanuit mijn rol binnen de uitvoeringslijn Aanpak materiaalstromen twee bijeenkomsten georganiseerd over de hoogwaardige verwerking van groene reststromen, één gericht op maaisel en één gericht op GFT.

Vooral maaisel is een onderwerp waar ik tot voorkort nog nooit mijn hoofd over had gebroken. Des te meer heeft het mij verbaasd wat voor kansen het biedt. Gemaaid gras blijft namelijk liggen en zorgt voor een daling van de kwaliteit van natuur, wat een negatief effect heeft op biodiversiteit. Daar komt bij dat deze ‘grondstoffenstroom veelal wordt verbrand.

Lees meer over Verbindend netwerk

Edwin Oskam
strategisch adviseur duurzaamheid MRA

Column

Spannende tijden

We leven in spannende tijden. De klimaatrapporten van het IPCC laten ons steeds indringender zien hoe zorgwekkend onze situatie is. Daar komt bij dat de oorlog in Oekraïne, behalve voor diepe menselijke tragedies, zorgt voor wereldwijde schokken op de energiemarkt.

Enerzijds kunnen de actuele ontwikkelingen een impuls geven aan de energietransitie. Zo is de explosieve ontwikkeling van de energieprijzen misschien nu toch de stimulans om de energiebesparing krachtig op te pakken. Dat dit nodig is blijkt uit het feit dat investeringen in energiebesparing met korte terugverdientijden slechts mondjesmaat worden gedaan en wetgeving die al decennia bestaat te vaak niet wordt nageleefd. Het initiatief van het college van Amsterdam om in een jaar tijd 15% minder gas te gaan gebruiken is een mooie poging om daarin verandering te brengen.

Anderzijds is het zorgelijk dat de stijging van de energieprijzen de problematiek van de energiearmoede vergroot, met name voor de toch al kwetsbaren in onze samenleving. Ook dit dwingt overheden tot adequaat opereren.

Lees meer over Spannende tijden

Mark Spetter

Column

Beroepskeuze

De laatste stukjes gegrilde mammoet waren verorberd, de groente-notenmix werd opgediend. Rondom de nederzetting waren wat vuren gemaakt om eventuele sabeltandtijgers op afstand te houden. Hadjoez keek vanaf de zandheuvel langs de prehistorische Eembedding naar de sterrenhemel.

‘Mam, ik wil graag een experiment doen.’
Leuk, waarmee?
‘Met de aanbouw van de schuur. Ik wil kijken of we met natuurlijke materialen een schuur kunnen neerzetten die we later kunnen hergebruiken. En dan keer op keer, als in een soort cirkel.’
Maar jongen, dat doen wij toch al generaties zo? We maken de wanden van leem, met klei uit de tuin en zand uit de rivier. We halen boomstammen uit het bos, het dak is van riet en we isoleren met gras en mos.
‘Maar hoe weet je nou van tevoren of dat wel werkt?’

Lees meer over Beroepskeuze