Bewust en integraal keuzes maken. Daarin ligt de meerwaarde van het hanteren van brede welvaart als afwegingskader in de besluitvorming verzekeren Maartje Molenaar en Gijs Jorna. Beiden hebben als MRA-trainee de afgelopen twee jaar zich ingespannen om de andere manier van kijken naar opgaven tussen de oren te krijgen in de Metropoolregio Amsterdam. Met succes.

Maartje Molenaar: “Hantering van het begrip brede welvaart maakt de gevolgen van een besluit transparanter”

“Brede welvaart gaat over de kwaliteit van leven”, steekt Gijs Jorna van wal. “Niet alleen hier en nu, maar ook later en elders. Centraal staat het afwegen van bestuurlijke keuzes tegen de duurzame, sociale en economische effecten die hieruit voortvloeien. Ons project is erop gericht dat we vanuit deze invalshoek een in de Metropoolregio Amsterdam gezamenlijke taal gaan spreken.”

Handreiking
Samen met Maartje Molenaar heeft hij als MRA-trainee zich ingespannen om het begrip brede welvaart hanteerbaar te maken.  Wat houdt die gezamenlijke taal in? Maartje: “Belangrijkste doel is het op één lijn brengen van betrokken bij een besluitvormingsproces. Dit voorkomt miscommunicatie en maakt de gevolgen van een besluit transparanter.”

Om hier handen en voeten aan te geven hebben beide trainees een handreiking gemaakt. “Centraal hierin staat hoe zowel ambtenaren als bestuurders in de MRA met brede welvaart om kunnen gaan. Onze handreiking maakt een vertaalslag van dit denkkader naar de praktijk zodat men hier daadwerkelijk mee kan gaan werken.”

Vooruit kijken
Gijs geeft aan dat voortborduren op wat er al is een nevendoel vormde bij het opstellen van de handreiking. “Daarbij hebben we gebruik gemaakt van een denkkader van prof. dr. Henri de Groot. Centraal hierin staat een driehoek waarvan de hoekpunten de effecten van een besluit op de brede welvaart weergeven. Op de drie zijden geef je de waarde van een onderwerp aan op respectievelijk duurzaam, sociaal en economisch gebied. Bedoeling is om voor ieder project of besluit de hoekpunten zo dicht mogelijk bij elkaar te krijgen door voor elk van de drie beleidsvelden telkens de meest voordelige keuzes te maken. Dit geeft grip op hoe een keuze samenhangt in een groter geheel, waardoor er integraal gestuurd kan worden.”

Gijs Jorna: “Een driehoek maakt de effecten van een besluit op de brede welvaart inzichtelijk”

Weloverwogen keuzes
Maartje wijst erop dat er meer voordelen kleven aan deze manier van besluitvorming. “Het denkkade helpt om vooruit te kikken en dit verkleint de kans dat besluiten verkeerd uitvallen. Nu zie je immers vaak dat na een aantal jaren bijsturing nodig is vanwege onwelkome gevolgen van een besluit. Uiteindelijk is het de bedoeling dat bestuurders gemakkelijker weloverwogen keuzes kunnen maken. Zij krijgen immers duidelijker zicht op de effecten van een besluit.

Tijdens de MRA-top eind november is het concept voor de eerste keer door bestuurders toegepast. Het betrof een casus over voedsel, vertelt Gijs. “Het huidige voedselsysteem kent hoofdzakelijk een economische oriëntatie. Door het begrip brede welvaart hierop los te laten, kregen zij een beeld van de gevolgen als zij het systeem lokaal, duurzaam en natuurintensief zouden maken.  Al snel zagen we dat het werkt. De wethouders kregen een veel breder gesprek dankzij deze relatief simpele oefening.”

Transparanter
Bijzonder is dat eerder dit jaar al is besloten om het begrip brede welvaart de leidraad vormt voor het maken van de nieuwe MRA Agenda. Maartje vindt dit een heel mooie stap. “Dit maakt alle onderdelen van de agenda veel transparanter. Van belang is wel dat aanvullend op deze waardegedreven invalshoek oog is voor monitoring. Dit aspect vind je ook terug in onze handreiking.” Gijs sluit zich bij haar woorden aan. “De MRA Agenda kijkt meerdere jaren vooruit. De te maken keuzes worden nu allemaal langs de brede welvaartslat gelegd, waardoor je tot een goed onderbouwde integrale agenda kunt maken. Overigens zien we onze handreiking niet als blauwdruk, maar als startpunt om het begrip werkende weg meer en meer in de vingers te krijgen.”