Ons energiesysteem staat voor fundamentele veranderingen. We moeten van een fossiel naar een duurzaam energiesysteem. Een enorme uitdaging voor een energie-intensieve regio als de MRA.

De Metropoolregio Amsterdam kent grootverbruikers als Tata Steel, Schiphol, de Amsterdamse haven en steden als Almere en Amsterdam. Ook nieuwkomers als datacenters en grote laadstations voor elektrisch vervoer zijn forse afnemers van elektriciteit. Een regionaal smart energy system is noodzakelijk om de economische kracht van de regio, de betrouwbaarheid en de betaalbaarheid van de energievoorziening in de toekomst te kunnen garanderen.

Inzet vanuit de MRA

De MRA heeft het initiatief genomen om samen met circa 20 regionale, publieke en private stakeholders een programma in te richten, dat de ontwikkeling van een regionaal smart energy system in gang moet zetten.
De deelnemers van het programma zoeken antwoord op de volgende vragen.
Hoe komen we tot een systeem dat:

  • inspeelt op de samenhang tussen de verschillende energie-infrastructuren?
  • maximaal gebruikmaakt van de mogelijkheden om via informatietechnologie het gebruik van de infrastructuur te sturen?
  • ruimte creëert om nieuwe producten en diensten op deze infrastructuur aan te bieden?
  • optimaal inspeelt op de sociale en institutionele context?

Waarom is dit nodig?

Actuele trends maken de noodzaak duidelijk voor de ontwikkeling naar smart energy systems. Tel daar de groei en kansen van digitale en informatietechnologie bij op en het is duidelijk dat dit nieuwe eisen stelt aan het energiesysteem. Daarbij gaat het onder andere om betaalbaarheid, betrouwbaarheid en duurzaamheid. Tegelijk moet een smart energy system meer openheid bieden, om kunnen gaan met grotere variaties en fluctuaties in vraag en aanbod van energie, energie kunnen leveren aan gebruikers maar ook kunnen afnemen, en raad weten met verschillende energiedragers. Smart energy systems zijn daarnaast nodig om de kosten van de energie-infrastructuur en -productie te beperken en te komen tot een betere verdeling van kosten en baten.

Samenwerking vereist

Steeds meer en andere actoren zijn betrokken bij de transitie naar een duurzame energievoorziening. Klein- en grootverbruikers worden ook producenten en soms zelfs handelaren in energie. Gemeenten zullen bij de ruimtelijk-economische planning de energie-opgave intensiever moeten betrekken. Daarnaast ontstaan er nieuwe bedrijven die diensten aanbieden om de gebruiker meer zeggenschap te geven over zijn energie. Het is duidelijk dat forse afstemming van inspanningen en stevige samenwerking tussen de stakeholders noodzakelijk is om het energiesysteem te transformeren. Zowel in technologisch, organisatorisch als economisch opzicht.

Stapsgewijze ontwikkeling

De technologische, maatschappelijke en organisatorische ontwikkelingen gaan snel. Het is de kunst om op deze ontwikkelingen in te spelen en al doende het smart energy system verder vorm te geven. Voor een uitvoeringsprogramma is het nog te vroeg. De MRA zet met dit innovatieprogramma de komende jaren de stapsgewijze ontwikkeling van een regionaal smart energy system in gang. Tegelijk wil de MRA tastbare resultaten boeken die het smart energy system concreet en zichtbaar maken.
Het innovatieprogramma onderkent 5 actielijnen:

  1. Formuleren van onderscheidende perspectieven die een beeld geven van de regionale toekomstige energievoorziening met een rol voor smart energy systems.
  2. Bepalen van de potentie van lokale slimme energie-initiatieven en -innovaties op hun potentie voor regionale opschaling. Daarbij faciliteren we de stappen die daar voor nodig zijn.
  3. Zoeken naar en werken aan een actuele, integrale, gebiedsgerichte verkenning van de technische en ruimtelijke mogelijkheden van een smart energy system in de regio.
  4. Vertalen van het initiatief De Zaanse Groene, dat een zakelijk-economisch gebruikersperspectief combineert met smart energy systems, naar een regionaal niveau.
  5. Bouwen aan versterking van de samenwerking op dit terrein.